Thứ bảy, 20 Tháng 10 2018
TIN MỚI

Bàn về thông tư số19/2018/TT-NHNN

Hinh anh VND NDTNhng ngày gn đây, nhiu chuyên gia kinh tế tài chính, hc gi, lut sư c trong và ngoài nước bình lun khá nhiu v Thông tư s 19/2018/TT-NHNN ngày 28/8/2018 v qun lý ngoi hi đi vi hot đng thương mi biên gii Vit Nam - Trung Quc (Thông tư 19).

Đây không phi là vn đ mi phát sinh, cùng vi Ngh đnh s 14/2018/NĐ-CP ngày 23/01/2018 ca Chính ph quy đnh chi tiết v hot đng thương mi biên gii (Ngh đnh 14), là mt bước nhm đng b hóa, quy chun hóa hot đng giao lưu thương mi, hot đng thanh toán vn hình thành, hin hu và phát trin t năm 1991, khi Vit Nam và Trung Quc bình thường hóa quan h, đến nay trên các khu vc giáp biên gia Vit Nam và Trung Quc.

Hot đng thương mi biên gii Vit Nam - Trung quc ch yếu là hot đng buôn bán, xut nhp khu tiu ngch, mt đc thù riêng có trong giao dch thương mi gia các quc gia có chung đường biên gii, không mang tính chính thng, chun hóa và không hoàn toàn tuân th theo thông l v thanh toán quc tế thông thường.

Tr li lch s 27 - 28 năm v trước, ngay sau khi Vit Nam và Trung Quc bình thường hóa quan h, ngày 07/11/1991, Chính ph nước Cng hòa Xã hi ch nghĩa Vit Nam (CHXHCNVN) và Chính ph nước Cng hòa Nhân dân Trung Hoa (CHNDTH) đã ký kết Hip đnh thương mi gia hai nước. Sau đó, vào ngày 26/05/1993, đã ký kết Hip đnh v thanh toán và hp tác gia Ngân hàng Nhà nước Vit Nam (NHNNVN) và Ngân hàng Nhân dân Trung Quc (NHNDTQ). Đến ngày 19/10/1998, Hip đnh v mua bán hàng hóa vùng biên gii gia Chính ph nước CHXHCNVN và Chính ph nước CHNDTH được ký kết, theo đó, NHNNVN và NHNDTQ đã ký kết Hip đnh sa đi, b sung Hip đnh v thanh toán và hp tác vào ngày 16/10/2003. Trên khuôn kh pháp lý này, Thng đc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Quyết đnh s 689/2004/QĐ-NHNN ngày 07/06/2004 v Quy chế thanh toán trong mua bán, trao đi hàng hóa và dch v ti khu vc biên gii và khu kinh tế ca khu gia Vit Nam và Trung Quc (Quyết đnh 689). 

Có th nói Agribank là ngân hàng đu tiên và duy nht cung cp dch v đi tin, thanh toán cho hot đng giao thương biên gii vào nhng năm đó. Lúc đu, ch thí đim thành lp các quy đi tin, vi mong mun s dng v thế và uy tín ca mt ngân hàng quc doanh đ chia s th phn đi tin vi các “chiếu” đi tin ca tư nhân. Sau mt thi gian đàm phán, ký kết các tha thun hp tác tm thi vi các chi nhánh vùng biên ca Ngân hàng Nông nghip và Ngân hàng Kiến Thiết Trung Quc, đến cui năm 1996, đu năm 1997, Agribank đã trin khai Đ án thí đim thanh toán biên mu, cung cp dch v thanh toán cho thương nhân (doanh nghip và h kinh doanh) biên gii. Tuy nhiên, hot đng thanh toán qua ngân hàng ch chiếm mt phn nh doanh s thương mi ca thương nhân hai nước, mt phn vì thói quen thanh toán bng tin mt vn có.

T năm 2004, sau khi Ngân hàng Nhà nước ban hành Quyết đnh 689, hot đng thanh toán biên mu mi chính thc trin khai, Agribank đã và đang cung cp đy đ các phương thc thanh toán biên mu như: chuyn tin, L/C, nh thu, bo lãnh thanh toán biên mu, …. Đến nay, hu hết các Ngân hàng Thương mi ln ca Vit Nam đu đã có chi nhánh ti các ca khu biên gii Vit Nam - Trung Quc. Tuy nhiên, lượng thanh toán qua ngân hàng vn ch chiếm mt phn nh, phn ln còn li vn được các thương nhân thanh toán trc tiếp vi nhau bng tin mt hoc thanh toán bng tin mt qua nhng “đu nu” tư nhân (c Vit Nam và Trung Quc).

Theo s liu t Tng cc Thng kê, kim ngch xut nhp khu Vit Nam - Trung Quc trong năm 2017 đt 93,69 t đô la M, d kiến năm 2018 có th cán mc 100 t đô la M. Phn ln trong s này là xut nhp khu chính ngch, vic giao kết hp đng mua bán, phương thc giao hàng, phương thc thanh toán được thc hin theo thông l quc tế và đng tin thanh toán bng các ngoi t mnh như USD, EUR. Mt phn trong doanh s xut nhp khu chính ngch được giao hàng qua các ca khu quc tế chính thc ti khu vc biên gii Vit Nam - Trung Quc và thanh toán (phương thc thanh toán biên mu) qua các ngân hàng biên gii ca hai nước.

Tuy nhiên, đ được xut khu chính ngch, hàng hóa ca Vit Nam phi đm bo các tiêu chí v cht lượng, v sinh an toàn thc phm và không b cm bi Chính ph Trung Quc. Đi vi nhng mt hàng xut khu chính ngch, quyn li ca các bên bán Vit Nam được bo đm tt hơn, an toàn hơn vì thanh toán qua h thng ngân hàng ca hai nước. Thc tế, hàng hóa xut khu ca Vit Nam, đc bit là các mt hàng nông, thy sn, sn phm chăn nuôi có cht lượng chưa cao, chưa đáp ng yêu cu ca phía Trung Quc; hơn na, do tính cht mùa v, do nhng chính sách bo h người sn xut trong nước, có mt s mt hàng đang được chp nhn là chính ngch, bng nhiên b cm nhp khu gây không ít khó khăn cho các nhà xut khu ca Vit Nam.

Tt c nhng mt hàng xut khu ca Vit Nam nếu không đáp ng tiêu chun v cht lượng hoc không được phép xut theo đường chính ngch phi chuyn sang đường tiu ngch và không được thanh toán qua h thng ngân hàng ca Trung Quc. Do nhng chính sách đc thù ca Chính ph Trung Quc đi vi các tnh min núi, biên gii, chính quyn các tnh (Vân Nam, Qung Tây) đã phi hp vi Vit Nam m thêm các ca khu ph, các li m biên gii đ thông quan hàng xut khu tiu ngch. Đ được thông quan qua các ca khu ph và li m biên gii này, hàng hóa t nhng xe ln, xe công-ten-nơ phi chuyn sang các xe nh đ qua biên gii. Đây là nguyên nhân hàng hóa xut khu ca Vit Nam thường b đng ti các ca khu vùng biên và nh hưởng xu đến cht lượng sn phm, đc bit đi vi các mt hàng đông lnh, hàng tươi sng, hoa qu. Đây cũng là lý do các thương nhân ca Vit Nam thường b ép giá, gim giá, b chm thanh toán và b nhiu vướng mc, khó khăn liên quan khác. Vic thanh toán trong các trường hp này ch yếu bng tin mt, được các thương nhân Trung Quc thanh toán trc tiếp cho thương nhân Vit Nam hoc thông qua các “đu nu” tư nhân. Trong nhng trường hp này, vic nhn được thanh toán đã có th coi là may mn, đng nói đến chuyn yêu cu các thương nhân Trung Quc phi chp nhn thanh toán bng ngoi t mnh.

Theo tôi, đây cũng là lý do mà Thông tư s 19 cho phép thương nhân Vit Nam được np CNY tin mt vào tài khon m ti ngân hàng, tt nhiên yêu cu phi xut trình các chng t và t khai hi quan liên quan nhm giúp các ngân hàng thương mi chia s th phn vi các “đu nu” tư nhân hin đang chiếm lĩnh phân khúc th trường này, góp phn tăng ngun thu t dch v, góp phn theo dõi, qun lý được dòng tin thanh toán. Mi giao dch thu/chi vào tài khon đu phi có h sơ, chng t chng minh ngun thu/chi là hp pháp theo quy đnh.

Thiết nghĩ, đ đánh giá mt cách đy đ tác đng ca chính sách này, phi có cái nhìn nhiu chiu, xut phát t bi cnh, điu kin và hoàn cnh thc tế trong giao thương hai chiu gia Vit Nam và Trung Quc, phi căn c vào kh năng, thc lc và v thế ca các thương nhân Vit Nam, trên quyên tc bo v ti ưu quyn, li ích quc gia, đm bo quc kế dân sinh, an toàn kinh tế và an ninh tin t.

Thái Hoài Bc

Xem 1144 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng

Gửi bình luận

Chắc chắn rằng bạn đã điền đầy đủ các thông tin bắt buộc, được đánh dấu bởi dấu (*). Không cho phép dùng mã HTML.