Chủ nhật, 18 Tháng 4 2021
TIN MỚI

Bức tranh kinh tế vĩ mô, điều hành chính sách tiền tệ tại Việt Nam

Hinh anh chinh sach tien teHot đng điu hành chính sách tin t (CSTT) đm bo cung ng đ tín dng an toàn, hiu qu cho tăng trưởng kinh tế nhưng không ch quan vi lm phát, kp thi thc hin các gii pháp tháo g khó khăn cho người vay vn b nh hưởng bi dch Covid-19.

Bc tranh kinh tế vĩ mô giai đon 2016 - 2020

Giai đon 2016 - 2020, kinh tế thế gii biến đng phc tp. Ch nghĩa bo h leo thang, kéo theo căng thng gay gt và chia r thương mi gia các nước ln (M - Trung Quc, Hàn Quc - Nht Bn, Úc - Trung Quc, M - EU), tác đng tiêu cc đến nim tin, thương mi, đu tư, kìm hãm đà phc hi mong manh ca kinh tế toàn cu; h ly càng trm trng khi đi dch Covid-19 bùng phát và lan rng toàn thế gii t đu năm 2020, kinh tế toàn cu suy thoái sâu - 4,4% (theo IMF, 10/2020). Th trường tài chính - tin t quc tế đy bt n, chính sách tin t các quc gia ln đo chiu t “bình thường hóa”, tăng lãi sut sang gim mnh lãi sut và ni lng mt cách “chưa có tin l”. Dòng vn vào các th trường mi ni và đang phát trin biến đng phc tp do nhà đu tư lo ngi ri ro và trong bi cnh đng ni t nhiu nước mt giá so vi USD.

S thay đi mnh và nhanh ca kinh tế thế gii đưa Vit Nam vào nhng cơ hi và thách thc đan xen. Ch nghĩa bo h là rào cn ln đi vi các nước tăng trưởng da trên xut khu như Vit Nam; nhưng mang li cơ hi khi dòng đu tư dch chuyn theo hướng gim s ph thuc quá ln vào mt quc gia. Cuc Cách mng công nghip ln th tư (CMCN 4.0) là cơ hi tăng năng sut, đy nhanh tiến trình hin đi hóa kinh tế, đi tt đón đu; song, cũng gây nguy cơ tt hu kinh tế nếu tc đ s hóa nn kinh tế không đ nhanh, to áp lc lên th trường lao đng, đi vi ngành tài chính - ngân hàng là thách thc n đnh tài chính và bo v li ích người tiêu dùng trước s phát trin nhanh ca tài chính công ngh (Fintech, tin k thut s, tin o, cho vay ngang hàng…). Đi dch Covid-19 khiến kinh tế thế gii suy thoái sâu, nhưng li là phép th v sc chng chu ca nn kinh tế nói chung và sc khe ngành Ngân hàng nói riêng.

Trong bi cnh đó, chúng ta đã ch đng cng c ni lc trong nước, tn dng cơ hi và vượt qua thách thc. Nn kinh tế khó lòng chng chu trước tác đng ca đi dch Covid-19 nếu không nh nhng thành qu tích cc ca toàn h thng chính tr trong quá trình cơ cu li nn kinh tế, trong đó có đy nhanh vic cơ cu li h thng các t chc tín dng (TCTD) gn vi x lý n xu, thúc đy tăng trưởng sáng to ca khu vc kinh tế tư nhân và doanh nghip khi nghip trên nn tng tinh thn “Chính ph kiến to”, duy trì bn vng s n đnh kinh tế vĩ mô, ch đng hi nhp vi vic ký kết hàng lot các hip đnh thương mi, đu tư song phương, đa phương (KVFTA, CPTPP, EVFTA, EVIPA, RCEP,…).

Giai đon 2016 - 2019, ngay trước khi xy ra đi dch, kinh tế Vit Nam đã chng t s năng đng vi tc đ tăng trưởng GDP trung bình là 6,8%/năm, cht lượng tăng trưởng ci thin nh nâng cao năng sut1; lm phát được kim soát dưới 4%2, to môi trường vĩ mô n đnh, thu hút FDI, t đó thúc đy xut khu và xut siêu liên tiếp trong bi cnh thương mi quc tế st gim. IMF đánh giá năm 2020 quy mô GDP ca Vit Nam có th đng th 4 ASEAN; h s tín nhim quc gia liên tc tăng3. Năm 2020, trong bi cnh đi dch, vi ch trương đúng đn ca Chính ph, tăng trưởng kinh tế ca Vit Nam vn đt 2,91% - thuc nhóm nước tăng trưởng cao nht thế gii và đng đu các nước ASEAN; trong khi môi trường vĩ mô tiếp tc n đnh, trong đó lm phát cơ bn bình quân năm 2020 mc 2,31%, góp phn kim soát lm phát bình quân chung mc 3,23%.

Đóng góp t hot đng điu hành chính sách tin t ca Ngân hàng Nhà nước

Th nht, phi hp đng b, nhp nhàng các công c CSTT đ kim soát tin t, thc hin mc tiêu lm phát đt ra

Thc hin Lut NHNN năm 2010, NHNN kiên đnh đ xut ch tiêu lm phát hàng năm đ Chính ph trình Quc hi thông qua, mc khong 4% nhm đm bo n đnh, neo gi kỳ vng lm phát. Các công c CSTT được điu hành ch đng, linh hot, phi hp nhp nhàng trong kim soát tin t; CSTT phi hp cht ch vi các chính sách vĩ mô khác đ điu tiết thanh khon, điu chnh các mc giá do Nhà nước qun lý nhm đt được mc tiêu lm phát đt ra. Kết qu cho thy, tng phương tin thanh toán (M2) giai đon này được kim soát hp lý, hàng năm ch tăng trong khong 12,21 - 15%, qua đó n đnh lm phát cơ bn trong khong 1,41 - 2,31%, to dư đa đ Chính ph điu chnh giá các mt hàng và dch v Nhà nước qun lý mà vn nm trong mc tiêu kim soát lm phát Quc hi đt ra.

Th hai, đm bo cung ng đ tín dng an toàn, hiu qu cho tăng trưởng kinh tế nhưng không ch quan vi lm phát, kp thi thc hin các gii pháp tháo g khó khăn cho người vay vn b nh hưởng bi dch Covid-19

Hàng năm, căn c mc tiêu tăng trưởng và lm phát do Quc hi đt ra, NHNN xây dng ch tiêu tăng trưởng tín dng đnh hướng, có điu chnh phù hp vi din biến và tình hình thc tế; thông báo ch tiêu tăng trưởng tín dng đi vi tng TCTD và linh hot rà soát, điu chnh ch tiêu đã giao trên cơ s tình hình tài chính, kh năng m rng tín dng lành mnh; ch đo các TCTD kim soát cht ch vic cp tín dng vào các lĩnh vc tim n ri ro như bt đng sn, chng khoán. Kết qu, tăng trưởng tín dng đã đáp ng nhu cu tăng trưởng kinh tế và phù hp vi mc tiêu kim soát lm phát, hiu qu tín dng ci thin.

Giai đon 2016 - 2019, tăng trưởng tín dng chm li t mc 18,25% xung 13,65%, trong khi tăng trưởng kinh tế được đy mnh tương ng t 6,21% lên trên 7% năm 2018 và 2019. Các chương trình, chính sách tín dng ngành, lĩnh vc tiếp tc đt kết qu tt, trong đó có các lĩnh vc ưu tiên theo ch trương ca Chính ph như nông nghip, nông thôn, xut khu,...; tín dng vào các lĩnh vc tim n ri ro được kim soát phù hp, tích cc đóng góp cho phát trin kinh tế bn vng (Đ th 1).

Buc tranh kinh te vi mo dieu hanh chinh sach tien te tai Viet Nam 1Năm 2020, NHNN đã khn trương trin khai các gii pháp tháo g khó khăn, h tr nn kinh tế khc phc tác đng ca đi dch Covid-19 vi vic kp thi ban hành Thông tư s 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 to hành lang pháp lý, cơ chế đt phá đ TCTD tháo g khó khăn v vn vay cho khách hàng (cơ cu li n gc và lãi, không chuyn n xu, không tính lãi pht; min gim lãi, phí); đng thi, liên tc t chc Hi ngh kết ni ngân hàng - doanh nghip trên toàn quc, kho sát thc đa, tiếp nhn và gii quyết kp thi khó khăn, vướng mc ca người dân, doanh nghip. Đến ngày 28/12/2020, tín dng tăng 11,08% so vi cui năm trước và tăng 11,65% so vi cùng kỳ 2019, h tr tích cc cho s phc hi kinh tế trong đi dch.

Th ba, điu hành lãi sut phù hp vi din biến vĩ mô, lm phát, hài hòa li ích ca doanh nghip và người gi tin

Mt bng lãi sut trong nước d có áp lc gia tăng do nhu cu vn ca nn kinh tế tp trung ch yếu ti h thng ngân hàng, đng thi d b tác đng bi s biến đng phc tp ca th trường tài chính - tin t thế gii.

Giai đon 2016 - 2018, xu hướng lãi sut thế gii tăng mnh, dn đu là Fed vi chu kỳ “bình thường hóa CSTT”, tăng lãi sut liên tc (Đ th 2), nhưng mt bng lãi sut trong nước vn tương đi n đnh. Điu này là nh nn tng kinh tế vĩ mô được gi n đnh, NHNN kiên đnh thc hin mc tiêu kim soát lm phát thông qua kim soát M2, tín dng phù hp, n đnh các mc lãi sut điu hành.

Buc tranh kinh te vi mo dieu hanh chinh sach tien te tai Viet Nam 2T na cui năm 2019 và năm 2020, căng thng thương mi gia các quc gia ln tác đng tiêu cc lên trin vng kinh tế toàn cu và dưới tác đng ca đi dch Covid-19, NHNN đã ch đng, kp thi 04 ln gim liên tc các mc lãi sut điu hành, tng mc gim 1,75 - 2,25%/năm nhm chia s khó khăn vi khách hàng vay. Gii pháp điu hành lãi sut thc hin song song vi vic đm bo thanh khon cho các TCTD và n đnh th trường tin t; đnh hướng các TCTD rà soát, cân đi kh năng tài chính đ áp dng mc lãi sut cho vay hp lý đm bo an toàn hot đng, đy nhanh x lý n xu đ gim chi phí.

Nhng gii pháp đng b này giúp lãi sut nước ta hin nay ch bng khong 40% so vi mc lãi sut na cui năm 2011 (Đ th 3). Thng kê ca Qu Tin t quc tế (IMF) cho thy, so vi các nước láng ging ASEAN có trình đ phát trin tương đng, lãi sut cho vay bình quân ca Vit Nam mc trung bình4.

Buc tranh kinh te vi mo dieu hanh chinh sach tien te tai Viet Nam 3Th tư, điu hành n đnh t giá và th trường ngoi t nhm n đnh nim tin ca nhà đu tư và người dân, chng đô-la hóa, nâng cao uy tín quc gia

T năm 2016, NHNN bt đu thc hin cách thc điu hành t giá mi theo cơ chế t giá trung tâm biến đng hàng ngày bám sát din biến th trường và mc tiêu CSTT là đm bo n đnh kinh tế vĩ mô, cng c nim tin vào VND, thc hin ch trương ca Chính ph v chng đô-la hóa nn kinh tế. Điu hành linh hot t giá trung tâm kết hp vi mua, bán can thip ngoi t phù hp vi điu kin th trường; ch đng truyn thông dưới nhiu hình thc đ đnh hướng, n đnh tâm lý th trường khi có áp lc bt li; phi hp cht ch vi các công c CSTT khác (thanh khon VND, lãi sut, tín dng…). 

Nh kinh tế vĩ mô n đnh cùng vi các bin pháp điu hành ch đng, linh hot, th trường ngoi t nhng năm va qua nhìn chung n đnh, thanh khon ngoi t thông sut, nhu cu ngoi t hp pháp ca doanh nghip và người dân được đáp ng đy đ, kp thi. T giá VND/USD cơ bn n đnh mc dù th trường tin t thế gii biến đng mnh, là tin đ đ người dân gim mnh nm gi ngoi t, qua đó chuyn hóa ngun lc ngoi t thành VND đ phát trin kinh tế, phù hp vi ch trương chng đô-la hóa (tin gi ngoi t ca dân cư ti h thng ngân hàng ngày 28/12/2020 gim gn 40% so vi cui năm 2015). D tr ngoi hi Nhà nước được cng c đáng k, góp phn nâng cao tim lc tài chính và uy tín quc gia, năm 2020 ước khong 4 tháng nhp khu.

Trin vng kinh tế giai đon 2021 - 2025

Kinh tế thế gii giai đon 2021 - 2025 được d báo s còn din biến phc tp trong bi cnh gia tăng cnh tranh chiến lược gia các nước ln, cùng vi nhng yếu t khó lường t đi dch Covid-19. Cu trúc kinh tế toàn cu s thay đi sâu sc; theo đó, chui sn xut, tiêu th dch chuyn nhm đa dng hóa, gim s ph thuc quá ln vào mt quc gia; xu hướng s hóa nn kinh tế s được đy mnh ngay c sau khi dch bnh kết thúc, to ra nhng thay đi ln trong cách thc t chc, vn hành nn kinh tế và thúc đy năng sut lao đng. S phân cc trong cc din kinh tế, chính tr toàn cu s đy mnh xu hướng liên kết, hình thành các nhóm nước theo các cc khác nhau, to thành các khi kinh tế, thương mi, tài chính. Biến đi khí hu din ra nhanh hơn d kiến, tác đng tiêu cc lên sn xut nông nghip, kinh tế bin, h sinh thái và công tác an sinh xã hi ca các Chính ph.

trong nước, chúng ta có li thế đi tt đón đu các cơ hi trên cơ s nhng thành công trong khng chế đi dch, duy trì nn tng kinh tế tích cc, Vit Nam hin là đim sáng trong bc tranh kinh tế toàn cu và khu vc. Chính ph kiên đnh ch trương xây dng và vn hành “Chính ph kiến to”, đm bo n đnh kinh tế vĩ mô, ci thin môi trường kinh doanh và thúc đy nhanh hơn quá trình hoàn thin nn kinh tế th trường đnh hướng xã hi ch nghĩa, đy mnh kinh tế tư nhân, thu hút có chn lc đu tư nước ngoài, tăng tc quá trình s hóa nn kinh tế, phát trin các loi hình dch v thế mnh và hin đi. Các hip đnh t do đã ký kết giai đon va qua d kiến s phát huy tác dng mnh hơn trong giai đon 2021 - 2025. Vit Nam đang trong thi kỳ dân s vàng vi s gia tăng nhanh chóng ca tng lp trung lưu, thúc đy tiêu dùng hàng hóa, dch v, trong đó có các tin ích và dch v ngân hàng hin đi. Giai đon 2021 - 2025, Chính ph đnh hướng tiếp tc kiên đnh mc tiêu kim soát lm phát, n đnh kinh tế vĩ mô, phn đu tc đ tăng trưởng bình quân t 6,5 - 7,0%/năm đ có th vượt ra khi nhóm nước đang phát trin thu nhp trung bình thp vào năm 2025.

Như vy, nước ta đang đng trước nhng thi cơ và trin vng to ln trong phát trin kinh tế. Tuy nhiên, đi dch Covid-19, nhng biến chuyn phc tp, khó lường ca kinh tế, chính tr quc tế, xu thế CMCN 4.0, biến đi khí hu… đòi hi chúng ta phi khôn khéo, linh hot tn dng cơ hi và vượt qua thách thc, phn đu đt được mc tiêu nêu trên. Điu này cũng có nghĩa là cn tiếp tc khc phc nhng tn ti, hn chế trong giai đon 2016 - 2020 v năng lc cnh tranh doanh nghip và tính t ch ca nn kinh tế, hoàn thin th chế kinh tế th trường đnh hướng xã hi ch nghĩa, kết cu h tng, ngun nhân lc, quá trình cơ cu li nn kinh tếng dng khoa hc công ngh, đi mi sáng to.

Mc tiêu, đnh hướng điu hành chính sách tin t giai đon 2021 - 2025

Bi cnh trên đây đã khng đnh tính thi s ca các nhim v, gii pháp đ ra ti Quyết đnh s 986/QĐ-TTg ngày 08/8/2018 ca Th tướng Chính ph phê duyt Chiến lược phát trin ngành Ngân hàng Vit Nam đến năm 2025, đnh hướng đến năm 2030 (Quyết đnh s 986) trong vic góp phn thc hin mc tiêu phát trin kinh tế - xã hi giai đon 2021 - 2025. Trên tinh thn ch đo ca Chính ph “tiếp tc đi mi tư duy phát trin, hành đng quyết lit hơn, hiu qu hơn...” (Báo cáo ca Th tướng Chính ph ti Kỳ hp th 10, Quc hi khóa XIV, tháng 10/2020) và trin khai Quyết đnh s 986, nhim v, gii pháp ch yếu trong điu hành CSTT giai đon 2021 - 2025 bao gm:

V quan đim điu hành, tiếp tc điu hành ch đng, linh hot CSTT và phi hp cht ch vi các chính sách vĩ mô khác đ kim soát lm phát, n đnh kinh tế vĩ mô, thúc đy tăng trưởng bn vng. Trong đó, thi gian đu ca giai đon 5 năm 2021 - 2025 khi nn kinh tế vn chu tác đng tiêu cc t đi dch Covid-19, tiếp tc thc hin các gii pháp tháo g khó khăn cho sn xut kinh doanh, h tr các hot đng kinh tế, gim thiu tác đng ca dch bnh. 

Các nhóm gii pháp điu hành trng tâm bao gm:

Mt là, phi hp nhp nhàng các công c CSTT trong kim soát tin t; điu hành lãi sut phù hp vi din biến kinh tế vĩ mô, lm phát và th trường tin t; điu hành t giá linh hot, phù hp vi din biến th trường, các cân đi kinh tế vĩ mô, tin t và mc tiêu CSTT.

Hai là, tng bước đi mi khung kh CSTT, chuyn dn t điu hành theo khi lượng tin sang ch yếu điu hành theo giá, trong đó nghip v th trường m tiếp tc là công c ch yếu điu tiết vn kh dng ca các TCTD. Nâng cao năng lc phân tích, d báo phc v hiu qu công tác ch đo, điu hành.

Ba là, điu hành tín dng theo hướng tăng trưởng tín dng gn vi cht lượng tín dng, đm bo cung ng vn cho nn kinh tế; tháo g khó khăn cho khách hàng vay vn; ch đo TCTD tp trung vn vào các lĩnh vc sn xut, ưu tiên theo ch trương ca Chính ph; kim soát cht ch tín dng đi vi lĩnh vc tim n ri ro; hn chế tín dng ngoi t, tiến ti ngng cho vay ngoi t nhm góp phn đy lùi tình trng đô-la hóa nn kinh tế.

Bn là, phát trin th trường tin t n đnh, tăng cường s minh bch trong công b thông tin nhm thúc đy hiu qu cơ chế truyn ti CSTT; xây dng h thng thông tin qun lý hot đng th trường tin t liên ngân hàng đ h tr điu hành ca NHNN và nhu cu ca các TCTD.

Năm là, thúc đy s phi hp gia CSTT vi các chính sách vĩ mô khác ca Chính ph trong điu hành kinh tế vĩ mô theo hướng đng b, nht quán nhm đt được mc tiêu chung v phát trin kinh tế - xã hi nhanh và bn vng.

1 Giai đoạn 2016 - 2019, năng suất lao động tăng 5,8% (vượt mục tiêu đề ra là 5%); đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) trong tăng trưởng GDP ở mức 45,2%, cao hơn mục tiêu đề ra là 30-35%.

2 2016: 2,66%; 2017: 3,53%; 2018: 3,54%; 2019: 2,79%; 2020: 3,23%.

3 Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam từ B1 lên Ba3 (tháng 8/2018); Fitch Ratings nâng mức xếp hạng tín nhiệm Việt Nam từ BB- lên BB (tháng 5/2018) và khẳng định duy trì mức xếp hạng BB; Standard & Poor’s lần đầu tiên sau 9 năm đã điều chỉnh tăng xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam từ mức BB- lên BB (tháng 4/2019). 

4 Đến tháng 7/2020, lãi suất cho vay của Việt Nam ở mức 7,8%/năm, thấp hơn lãi suất cho vay của Indonesia (9,41%/năm), Mông Cổ (16,92%/năm), Bangladesh (7,79%/năm), Myanmar (14,5%/năm) và Ấn Độ (9,05%/năm). Lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa đối với các lĩnh vực ưu tiên của Việt Nam là 4,5%/năm, thấp hơn lãi suất cho vay bình quân của ASEAN-4 là 4,8%; lãi suất cho vay bình quân của ASEAN-6 là 5,7%/năm.

Phm Thanh Hà

Theo http://tapchinganhang.com.vn/

Xem 192 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng