Thứ bảy, 24 Tháng 10 2020
TIN MỚI

Đảm bảo an toàn tiền gửi - bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền

Hinh anh cho vayTrách nhiệm của các tổ chức tín dụng (TCTD) nhận tiền gửi là đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền cũng như giữ vững được uy tín, thương hiệu. Để đảm bảo an toàn giao dịch, an toàn tiền gửi, cả TCTD và người gửi tiền đều phải tuân thủ các quy định pháp luật về tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn.

Ngày 31/12/2018, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư số 48/2018/TT-NHNN quy định về tiền gửi tiết kiệm (Thông tư 48) và Thông tư 49/2018/TT-NHNN về tiền gửi có kỳ hạn (Thông tư 49) nhằm đảm bảo an toàn giao dịch cho cả TCTD và người gửi tiền, đồng thời đảm bảo lợi ích hợp pháp của pháp nhân, cá nhân có nhu cầu gửi tiền khi có nguồn tiền nhàn rỗi hoặc thu nhập hợp pháp.

Đề cao tính minh bạch, an toàn cho người gửi tiền

Với việc ban hành các quy định về tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn, NHNN đã đề cao tính minh bạch, an toàn cho người gửi tiền.

Tại Thông tư 48, NHNN đưa ra các quy định cụ thể về đối tượng gửi tiết kiệm, hình thức tiền gửi tiết kiệm, địa điểm nhận và chi trả tiền gửi tiết kiệm…Theo đó, người gửi tiền phải trực tiếp đến địa điểm giao dịch của TCTD và xuất trình giấy tờ xác minh định danh của người gửi tiền/người đại diện theo pháp luật. Quy định này nhằm đảm bảo an toàn giao dịch cho cả TCTD và người gửi tiền.

Trong khi đó, Thông tư 49 bảo đảm lợi ích hợp pháp của pháp nhân, cá nhân là người cư trú và người không cư trú muốn gửi tiền có kỳ hạn khi có nguồn tiền nhàn rỗi hoặc thu nhập hợp pháp. Đồng thời, quy định này cũng nhằm hạn chế các dòng vốn nóng, đầu cơ trên thị trường tiền tệ, người gửi tiền gửi có kỳ hạn chỉ được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của chính mình. Như đối với giao dịch gửi tiền khác, việc gửi, nhận tiền gửi có kỳ hạn có thể được thực hiện thông qua người đại diện hợp pháp hoặc tự mình thực hiện. Đây là những biện pháp nhằm đảm bảo an toàn tiền gửi cho người dân và TCTD.

Cụ thể, Khoản 1. Điều 8, Thông tư 48 quy định: TCTD thực hiện nhận và chi trả tiền gửi tiết kiệm tại địa điểm giao dịch hợp pháp thuộc mạng lưới hoạt động của TCTD, trừ trường hợp nhận và chi trả tiền gửi tiết kiệm bằng phương tiện điện tử. Khoản 1, Điều 12 Thông tư 48 quy định: Người gửi tiền phải trực tiếp đến địa điểm giao dịch của TCTD và xuất trình giấy tờ xác minh thông tin của người gửi tiền/người đại diện theo pháp luật TCTD phải cung cấp biện pháp để người gửi tiền tra cứu khoản tiền gửi tiết kiệm.

Điều 11, Thông tư 48 quy định: TCTD và người gửi tiền được thỏa thuận về các biện pháp để người gửi tiền tra cứu khoản tiền gửi tiết kiệm và biện pháp TCTD thông báo cho người gửi tiền khi có thay đổi đối với khoản tiền gửi tiết kiệm.

Tại Điều 8, Thông tư 49 cũng quy định TCTD phải cung cấp một biện pháp để khách hàng tra cứu khoản tiền gửi có kỳ hạn; TCTD và khách hàng được thỏa thuận về các biện pháp khác để khách hàng tra cứu khoản tiền gửi có kỳ hạn và biện pháp TCTD thông báo cho khách hàng khi có thay đối với khoản tiền gửi có kỳ hạn.

Điều 21, Thông tư 48: TCTD phải niêm yết, thực hiện công khai thông tin tại địa điểm giao dịch của TCTD và đăng tải trên trang thông tin điện tử của TCTD tối thiểu các nội dung về lãi suất tiền gửi tiết kiệm; mức phí (nếu có); Loại ngoại tệ nhận tiền gửi tiết kiệm; Thủ tục giao dịch tiền gửi tiết kiệm giữa tổ chức tín dụng và người gửi tiền, quy định về từng hình thức gửi tiền tiết kiệm; Biện pháp để người gửi tiền tra cứu khoản tiền gửi tiết kiệm; Xử lý đối với trường hợp nhàu nát, rách, mất Thẻ Tiết kiệm.

Những điều không nên khi gửi tiết kiệm

Thứ nhất, không trực tiếp đến điểm giao dịch của ngân hàng thực hiện thủ tục theo quy định.

Thực tế, nhiều khách hàng, đặc biệt là khách VIP đã có quãng thời gian làm việc với ngân hàng từ lâu nên thường tin tưởng và yêu cầu nhân viên đến tận nhà, nơi làm việc, thậm chí quán cà phê để làm sổ tiết kiệm, bao gồm cả việc nhận tiền gửi và chi trả tiền gửi.Không ít khách hàng cho rằng khi đã “quen biết” thì họ có quyền yêu cầu ngân hàng thực hiện một số giao dịch tại những nơi khác không nằm trong phạm vi “điểm giao dịch của ngân hàng”… Tuy nhiên,

những cách thức giao dịch ngoại lệ này đã tạo điều kiện cho tội phạm, đặc biệt trong những trường hợp mà sự giao tiếp giữa khách hàng và các cán bộ cao cấp của ngân hàng ngày càng gắn bó tới mức khách hàng đặt hết niềm tin vào cán bộ ngân hàng. Trường hợp này rất dễ phát sinh rủi ro cho số tiền trong tài khoản của khách hàng. Nếu gặp phải nhân viên không trung thực, giao sổ tiết kiệm giả mạo hoặc sau đó không đưa tiền về kho quỹ, không nhập lên hệ thống thì số tiền của khách hàng rất dễ bị chiếm đoạt.

Thứ hai, khi làm thủ tục gửi tiền hoặc rút, chuyển tiền, khách hàng ký sẵn vào chứng từ còn để trống, tạo điều kiện cho nhân viên ngân hàng vẫn có thể điền thông tin vào đó nhằm rút tiền của khách hàng theo nhiều cách khác nhau.

Hậu quả của việc không áp dụng triệt để Thông tư 48 là khách hàng đã mất tiền khi cán bộ nhân viên của TCTD giả mạo chữ ký khách hàng, giả mạo các chứng từ kế toán để biển thủ tiền tiết kiệm. Trong những trường hợp này, khách hàng đã mất từ những số tiền nhỏ đến những số tiền lớn lên đến vài trăm tỷ đồng. Nhiều vụ việc đã được đưa ra tòa án để xử lý.

Thứ ba, khách hàng giao tiền gửi trước, nhận sổ sau. Cụ thể, các khách hàng đã làm việc lâu năm với một số nhân viên ngân hàng thân thiết nên không ít khách gửi tiền chủ quan cho "nợ" sổ tiết kiệm hoặc các giấy tờ chứng nhận tiền gửi. Do đó, nhiều vụ chiếm đoạt tài sản xảy ra do nhân viên thân quen bỏ trốn với toàn bộ số tiền tiết kiệm của khách hàng.

Thứ tư, khách hàng mất sổ tiết kiệm không báo ngay cho ngân hàng. Nếu không báo ngay cho ngân hàng, khách hàng dễ bị kẻ gian giả mạo chữ ký và các giấy tờ tuỳ thân lấy số tiền gửi.

Thứ năm, cho mượn sổ tiết kiệm. Trong nhiều trường hợp người mượn có thể giả chữ ký, giấy chứng minh nhân dân và cấu kết với nhân viên ngân hàng để rút tiền từ tài khoản khách hàng.

Thứ sáu, khách hàng không kiểm tra các thông tin ghi trên sổ tiết kiệm, hợp đồng tiền gửi. Thực tế, khách hàng có thể gặp rủi ro khi nhân viên ngân hàng vô tình nhập nhầm số tiền gửi hoặc cố ý chiếm đoạt tiền nếu khách hàng không phát hiện ra do không kiểm tra sổ tiết kiệm hoặc là sổ tiết kiệm, hợp đồng tiền gửi đó không có đầy đủ thông tin.

Thứ bảy, khách hàng thay đổi chữ ký; không bảo mật thông tin cá nhân khi giao dịch gửi tiết kiệm online. Khách hàng click vào các trang web không an toàn, có cài virus, nhấp vào link không rõ nguồn... các thông tin cá nhân dễ bị lộ và dễ mất tiền.

Tuân thủ quy định về gửi tiết kiệm

Để đảm bảo an toàn tiền gửi, người gửi tiền nên đến các địa điểm hợp pháp của ngân hàng để gửi tiền như các trụ sở, chi nhánh/phòng giao dịch, thậm chí cả điểm giao dịch của Ngân hàng chính sách xã hội. Nói cách khác, khách hàng cần tuân thủ đúng các quy trình, quy định của ngân hàng về an toàn giao dịch gửi tiền tiết kiệm.

Người gửi tiết kiệm sẽ được bảo vệ tốt nhất nếu ngân hàng và khách hàng đều tuân thủ các qui định của Thông tư 48. Đó là đến các địa điểm giao dịch của ngân hàng khi gửi tiền hay rút tiền từ tài khoản tiết kiệm. Tại các điểm giao dịch chính thức này, các giao dịch được thực hiện dưới nguyên tắc “bốn mắt” -  bất cứ giao dịch nào cũng có ít nhất hai người tham gia: cán bộ thực hiện giao dịch và một cán bộ khác kiểm tra, xác thực giao dịch.

Đặc biệt, khách hàng không nên giao dịch ngoài giờ làm việc ngay cả khi cán bộ ngân hàng sẵn sàng hỗ trợ.  Bởi lẽ, nhiều giao dịch ngoài giờ làm việc có thể không được ghi nhận trên sổ sách ngân hàng ngay tại thời điểm giao dịch xảy ra và phải đợi đến khi điểm giao dịch mở cửa trở lại.  Điều này cũng đúng cho trường hợp cán bộ ngân hàng nhận tiền gửi bằng tiền mặt tại tư gia của khách hàng và chỉ được ghi vào sổ sách của ngân hàng khi cán bộ nộp tiền vào kho tại ngân hàng.  Trong trường hợp nếu cán bộ bị cướp hay bị tai nạn trên đường và mất số tiền đang vận chuyển về phòng giao dịch, có khả năng ngân hàng từ chối ghi sổ số tiền gửi của khách hàng đã giao.

Do vậy, khách hàng nên đến trực tiếp tại địa điểm giao dịch của TCTD để mở thông tin tài khoản và gửi tiền, cho đến khi dịch vụ xác thực định danh điện tử (e-KYC) được phép áp dụng. Trong trường hợp đã có thông tin tại TCTD, khách hàng có thể sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử, ngân hàng số. Đây là dịch vụ đang bùng nổ, công nghệ hiện đại đem đến sự thuận tiện, nhanh chóng nhưng vẫn đảm bảo an toàn. Người dân hãy tìm hiểu và ưu tiên sử dụng các dịch vụ tiền gửi online thay vì tới quầy như trước đây. 

Ngoài ra, khách hàng nên lựa chọn TCTD có uy tín để gửi tiền. Việc này giúp khách hàng được trải nghiệm chất lượng dịch vụ tốt và hạn chế rủi ro về bảo mật thông tin cá nhân. Bên cạnh đó, người dân còn có thể tham gia “hệ sinh thái” (thực hiện các dịch vụ khác như mua vé tàu, mua vé máy bay, đặt nhà hàng ăn uống…..thuộc hệ sinh thái đó). Người dân không nên tham gia các hình thức chơi hụi, họ mà không có thông tin về hụi, họ đó; tuyệt đối không tham gia  đầu tư đa cấp, tiếp tay cho tín dụng đen, vì đều là vi phạm quy định pháp luật và dễ mất tiền đầu tư. Trong trường hợp không có đủ thông tin, hãy chủ động gọi đến các TCTD để được tư vấn phù hợp.

Khách hàng cũng cần tìm hiểu kỹ thông tin về sản phẩm mà mình sẽ sử dụng như khả năng rút tiền trước hạn và mức lãi suất được hưởng nếu rút trước hạn. Hiện nay, sản phẩm - dịch vụ của các TCTD rất đa dạng và linh hoạt, nhân viên TCTD sẽ tư vấn cho khách hàng sử dụng những sản phẩm phù hợp nhằm tối ưu hóa lợi ích từ nguồn tiền gửi cũng như hạn chế rủi ro.

NHNN đã có quy định TCTD phải cung cấp biện pháp thông báo biến động số dư của tiền gửi. Theo đó, các ngân hàng có biện pháp bảo vệ an toàn cho khách hàng thông qua các hình thức như cung cấp biến động số dư SMS, Internet Banking, Mobile Banking, nhắn tin hoặc email những thông báo, lưu ý cho khách hàng. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tiền gửi, khách hàng cũng phải có trách nhiệm như: Lưu ý những thông báo của ngân hàng ghi trên sổ tiết kiệm hoặc qua tin nhắn, email; không cho mượn sổ tiết kiệm; không ký khống giấy tờ;  khi mất sổ phải thông báo kịp thời cho ngân hàng; không đưa tiền gửi cho người khác kể cả nhân viên ngân hàng ngoài địa điểm giao dịch hợp pháp.

Khi gửi tiền tại ngân hàng, khách hàng cần kiểm tra thường xuyên sổ tiết kiệm , số tiền đã gửi; giữ các giấy tờ, chứng từ quan trọng để làm bằng chứng nếu có vấn đề xảy ra. Nếu có thắc mắc, khách hàng phải lập tức hỏi lại ngay và yêu cầu được giải đáp chi tiết. Đây chính là chìa khóa bảo vệ bản thân khi có rủi ro hay tranh chấp xảy ra.

Khách hàng không nên vào các  website lạ và có tính bảo mật kém trên máy tính hoặc điện thoại; luôn tiếp nhận kịp thời các thông báo của ngân hàng nơi mở tài khoản về các cảnh báo rủi ro trong giao dịch trực tuyến.

Trong mọi trường hợp, người dân cần bảo quản các mật mã, các loại thẻ, sổ tiết kiệm cẩn thận, bí mật; chỉ ủy quyền khi thực sự cần thiết và tin tưởng; tuân thủ các hướng dẫn của TCTD về an toàn tiền gửi; đăng ký dùng dịch vụ nhắn tin điện thoại để theo dõi giao dịch trên tài khoản của mình tại TCTD một cách thường xuyên và liên tục.

TCTD cần đề cao quyền lợi hợp pháp của khách hàng

Không chỉ phía khách hàng mà cả các TCTD cũng phải tuân thủ các quy định về tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn. TS. Cấn Văn Lực nêu quan điểm: “Trong việc đảm bảo an toàn tiền gửi cho khách hàng, các TCTD nhận tiền gửi phải đặt quyền lợi hợp pháp của khách hàng lên trên hết”.

Theo TS. Cấn Văn Lực, TCTD phải đảm bảo khả năng thanh khoản, trước hết là tuân thủ đảm bảo các tỷ lệ an toàn theo quy định của NHNN. Bên cạnh đó, điều hành cân đối vốn phù hợp với diễn biến thị trường nhằm đảm bảo an toàn thanh khoản cho hệ thống. Hiện nay, lãi suất thị trường đang theo xu hướng giảm, tuy nhiên vẫn cần đảm bảo nền vốn ổn định (nhất là nguồn vốn huy động từ dân cư), không nên sử dụng quá mức nguồn tiền từ thị trường liên ngân hàng vì nguồn tiền này không ổn định.  Đồng thời, các TCTD phải tuân thủ đúng theo các quy định của pháp luật và của NHNN về đảm bảo an ninh, an toàn tiền gửi cho khách hàng, nhất là 2 Thông tư nêu trên.

Ngoài ra, phía TCTD cần tăng cường công tác tuyên truyền, cung cấp thông tin, tư vấn cho khách hàng, tích cực tham gia giáo dục tài chính, giúp khách hàng hiểu rõ về sản phẩm - dịch vụ, đặc biệt là các sản phẩm mới. Chú trọng công tác tư vấn phù hợp với nhu cầu, điều kiện và hiểu biết của từng khách hàng, giúp khách hàng có được trải nghiệm tốt nhất và có phương án đầu tư hiệu quả.

Cùng với đó, TCTD nâng cao quy trình kiểm soát chặt chẽ rủi ro, nhất là rủi ro khách hàng bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, lộ thông tin cá nhân. Các rủi ro công nghệ nếu xảy ra rất dễ khiến khách hàng bị thiệt hại và có thể để lại hậu quả trên diện rộng. Xu hướng ngân hàng mở (Open Banking) hiện nay tạo điều kiện cho các bên thứ ba cung cấp nhiều loại dịch vụ mới cho khách hàng thông qua giao diện lập trình ứng dụng mở (open API) giúp tăng trải nghiệm của khách hàngTuy nhiên, cũng có nguy cơ xảy ra rủi ro mất thông tin, dữ liệu và tiền, nên các TCTD cần hết sức lưu tâm tăng cường an ninh mạng, an toàn thông tin, dữ liệu khách hàng và của bản thân mình.

Các ngân hàng cần áp dụng chặt chẽ Thông tư 48,xây dựng những qui định nội bộ bảo đảm các giao dịch liên quan đến tiền gửi phải được thực hiện trong khuôn viên của các địa điểm giao dịch chính thức của ngân hàng; đồng thời có những chương trình đào tạo cán bộ nhân viên về các qui định hiện hành liên quan đến an toàn tiền gửi, về đạo đức trong kinh doanh…

Cuối cùng, các TCTD cần có chính sách và quy trình giải quyết sự vụ, sự việc một cách chuyên nghiệp, thấu đáo khi khách hàng gặp vấn đề liên quan đến tiền gửi nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho khách hàng cũng như giữ vững uy tín, thương hiệu của TCTD trên thị trường. Như thế mới đảm bảo đôi bên cùng có lợi và quan hệ hợp tác lâu dài, bền vững.

Theo DIV

Xem 2580 lần
Đánh giá bài này
(0 bình chọn)
Xem theo ngày tháng